سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران با همکاری انجمن مدیریت فناوری ایران مدیریت توسعه فناوری 2008-5060 13 1 2025 05 22 Thematic Analysis and Structural Modeling of Technology Transfer: A Strategy for Enhancing Economic Complexity in Iran’s Petrochemical Industry تحلیل مضمون و مدل‌سازی ساختاری انتقال فناوری: راهبردی برای ارتقاء پیچیدگی اقتصادی در صنعت پتروشیمی ایران 1636 10.22104/jtdm.2026.7697.3425 FA عباس نیک زاد گروه سیاستگذاری علم و فناوری دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران حسنعلی آقاجانی استاد، گروه مدیریت صنعتی و کارآفرینی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. بهروز شاهمرادی استادیار گروه تامین مالی و اقتصاد علم، فناوری و نوآوری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، ، ایران بهناز صبوری دانشیار اقتصاد منابع طبیعی، کالج علوم دریایی و کشاورزی، دانشگاه سلطان قابوس، مسقط، عمان Journal Article 2025 06 17 This study proposes a model for transferring technology from advanced petrochemical countries to Iran, using the economic complexity approach. It follows an exploratory mixed-methods design, combining qualitative interviews with quantitative analysis. In the qualitative phase, 15 experts in technology transfer, science and technology policy, and senior managers from Persian Gulf Petrochemical Industries were selected using purposive and snowball sampling. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed thematically with MAXQDA software, involving open coding and categorization. Methods like participant feedback, parallel coding, and Cohen’s kappa coefficient ensured the reliability of the findings.<br />In the quantitative phase, 330 managers and employees from subsidiaries of the Persian Gulf Petrochemical group were chosen through stratified random sampling, based on Cochran’s formula. A questionnaire was designed using themes extracted from the qualitative phase. The instrument’s validity and reliability were confirmed through expert reviews, factor analysis, and Cronbach’s alpha. Structural equation modeling using SmartPLS software was employed to analyze the data.<br />The study led to the development of a localized technology transfer model suited to Iran’s petrochemical sector. This model can support informed policymaking and drive technological progress in the industry, aligning with broader national development goal هدف پژوهش، ارائه مدل انتقال فناوری کشورهای پیشرو در صنعت پتروشیمی به ایران با رویکرد پیچیدگی اقتصادی است.پژوهش حاضر با بهره‌گیری از رویکرد آمیخته اکتشافی (کیفی–کمی)انجام شد.در فاز کیفی،جامعه آماری متشکل از خبرگان و صاحب‌نظران حوزه انتقال فناوری، سیاست‌گذاری علم و فناوری و مدیران ارشد شرکت‌های پتروشیمی خلیج فارس بود. نمونه‌گیری به روش هدفمند و با تکنیک گلوله‌برفی تا اشباع نظری (15 نفر) انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها،مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بود.داده‌های کیفی با روش تحلیل مضمون و به کمک نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شدند،در این فرایند، مراحل کدگذاری باز،شکل‌دهی و دسته‌بندی مفاهیم و تفسیر یافته‌ها طی شد و برای ارتقاء اعتبار نتایج از بازبینی مشارکت‌کنندگان، کدگذاری موازی و ضریب توافق کاپا بهره گرفته شد.در فاز کمی،جامعه آماری شامل مدیران، کارکنان شرکت‌های پتروشیمی تابعه خلیج فارس بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای و براساس فرمول کوکران،330 نفر انتخاب شدند.ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه محقق‌ساخته بر اساس شاخص‌های استخراج‌شده از بخش کیفی بود که اعتبار و پایایی آن با نظر خبرگان، تحلیل عاملی و آلفای کرونباخ تأیید شد.داده‌های کمی با نرم‌افزار SmartPLS و روش مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل گردید.نتایج پژوهش به طراحی مدل بومی انتقال فناوری برای صنعت پتروشیمی کشور منتهی شد که می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری‌های توسعه فناورانه در این حوزه قرار گیرد.