سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران با همکاری انجمن مدیریت فناوری ایران مدیریت توسعه فناوری 2008-5060 13 2 2025 08 23 Identifying the Conceptual Framework of the Entrepreneurial Ecosystem (The Case of Sharif University of Technology) شناسایی چارچوب مفهومی زیست‌بوم کارآفرینی (مورد مطالعه: دانشگاه صنعتی شریف) 1715 10.22104/jtdm.2026.7211.3375 FA محمدعلی مرادی گروه آموزشی توسعه کارآفرینی دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران 0000-0003-2646-9985 شهاب دادگرنژاد عضو هیات علمی وابسته دانشگان مدیریت دانشگاه تهران بهاره یعقوبی دانشجوی کارشناسی ارشد دوم در کشور آلمان Journal Article 2024 11 30 The entrepreneurial ecosystem perspective has become an influential approach to entrepreneurship development, assigning universities a central role in knowledge creation, transfer, and commercialization. However, existing studies mainly emphasize ecosystem actors and internal components while paying limited attention to interactions across macro and international levels. This study develops a multi-level conceptual framework for the university entrepreneurial ecosystem by integrating theoretical literature with qualitative evidence from Sharif University of Technology. Data were collected through semi-structured interviews with 17 entrepreneurs and experts using purposive and snowball sampling and analyzed through three-stage coding. The findings propose a co-evolutionary framework that explains structural relationships among four interconnected levels: international, macro, meso, and micro. Rather than merely identifying ecosystem components, the framework illustrates how dynamic interactions among policies, institutions, intermediary organizations, and entrepreneurial actors shape ecosystem development through continuous feedback mechanisms. The study further highlights the influence of public policies, institutional quality, international scientific collaboration, knowledge flows, brain drain, and economic sanctions alongside university-level factors. Its principal contribution is the development of a theoretically integrated and empirically validated multi-level framework that extends existing ecosystem research and provides a practical foundation for analyzing and designing university entrepreneurship policies in Iran and comparable contexts. اندیشه زیست‌بوم کارآفرینی یکی از رویکردهای نوین توسعه کارآفرینی است که دانشگاه‌ها در آن نقش محوری در خلق، انتقال و تجاری‌سازی دانش ایفا می‌کنند. با وجود گسترش پژوهش‌ها، مطالعات پیشین عمدتاً بر بازیگران و مؤلفه‌های درون‌زیست‌بومی متمرکز بوده و به تعامل میان سطوح مختلف زیست‌بوم، به‌ویژه سطوح کلان و بین‌المللی، کمتر پرداخته‌اند. هدف این پژوهش، توسعه یک چارچوب مفهومی چندسطحی برای زیست‌بوم کارآفرینی دانشگاهی از طریق تلفیق ادبیات نظری و شواهد میدانی در بستر دانشگاه صنعتی شریف است. پژوهش با رویکرد کیفی انجام شد و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۷ نفر از خبرگان و کارآفرینان دانشگاه، به روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی، گردآوری و با کدگذاری سه‌مرحله‌ای تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد زیست‌بوم کارآفرینی دانشگاهی یک نظام چندسطحی و هم‌تکاملی شامل سطوح بین‌الملل، کلان، میانه و خرد است که روابط پویا و بازخوردی میان سیاست‌ها، نهادها، سازمان‌های واسط و بازیگران کارآفرین را تبیین می‌کند. همچنین، نقش سیاست‌های عمومی، کیفیت نهادها، همکاری‌های علمی و فناورانه، جریان دانش، مهاجرت نخبگان و تحریم‌های اقتصادی در کنار عوامل دانشگاهی برجسته شده است. نوآوری پژوهش، ارائه چارچوبی مفهومی و چندسطحی مبتنی بر تلفیق نظری و اعتباربخشی میدانی است که می‌تواند مبنایی برای تحلیل و طراحی سیاست‌های توسعه کارآفرینی دانشگاهی در ایران باشد.