سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران با همکاری انجمن مدیریت فناوری ایران مدیریت توسعه فناوری 2008-5060 13 1 2025 05 22 the analysis of power relations and conflicts between actors in technological transition governance; Case study: renewable energies in Iran تحلیل تعارضات و روابط قدرت بازیگران موثر در حکمرانی گذار فناورانه؛ مطالعه موردی: انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران 1587 10.22104/jtdm.2025.7199.3369 FA حسن کریمیان خوزانی دانشجوی مدیریت تکنولوژی، گروه مدیریت فناوری و کارآفرینی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی سید حبیب اله طباطبائیان عضو هیات علمی / دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده مدیریت و حسابداری، تهران، ایران سید مسلم موسوی درچه استادیار سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران 0000-0003-4329-8452 سید محمدحسین شجاعی پژوهشکده مطلعات فناوری ریاست جمهوری Journal Article 2024 11 01 The purpose of this article is to answer the question that "what is the lock-in in the process of renewable energy transition in Iran from the perspective of power relations and conflicts between actors?". To answer this question, a socio-political framework for the analysis of the transition was extracted. Then, by conducting interviews, the process of transition towards renewable energies has been extracted and the lock-in of this transition have been explained.<br />The results show that different sources of power have been allocated to the market sector during different periods, and the government has been able to help this sector by strengthening the renewable energy market sector but these activities is not sufficient for this technological transition. By analyzing the conflicts between the actors of renewable energy and fossil fuels regime, it has been determined that despite the policies of market formation and strengthening of the market sector of renewables, there are still conflicts between the Actors of the market sector in the regime of fossil and renewable energies. These conflicts have been intensified due to the economic challenges caused by Iran's international relations and the restrictive structures of renewables (subsidized gas and electricity prices). یکی از علل ریشه‌ای عدم توسعه بسیاری از فناوری‌ها در کشورهای در حال توسعه عدم توجه به الگوی حکمرانی گذار فناورانه در این کشورها است. هدف از این مقاله پاسخ به این سوال است که «گذار به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران با چه قفل‌شدگی‌هایی از منظر روابط قدرت و تعارضات میان بازیگران مواجه است؟». در این مقاله، با بررسی مبانی نظری قدرت، گذار فناورانه و رویکرد چند بازیگری، چارچوبی اجتماعی-سیاسی برای تحلیل گذار استخراج و سپس با انجام مصاحبه با متخصصین، فرآیند گذار به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر تشریح و قفل‌شدگی‌های این گذار در ایران تبیین شده است. <br />نتایج نشان می‌دهد که دولت با قدرتمند‌سازی شرکت‌های فعال در انرژی‌های تجدیدپذیر و در اختیار قرار دادن منابع مالی توانسته است به توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر کمک کند، ولی این حمایت‌ها باعث گذار نشده است. تحلیل تعارضات موجود نشان می دهد که علی‌رغم قدرتمندسازی بخش خصوصی، همچنان تعارضات بین بازیگران بخش انرژی‌های فسیلی و تجدیدپذیر وجود دارد. این تعارضات، به دلیل چالش‌های اقتصادی ناشی از روابط بین‌المللی ایران (فشار سطح دورنما) و ساختارهای محدودکننده تجدیدپذیرها (قیمت یارانه‌ای گاز) تشدید شده است. لذا دولت می‌تواند با تمرکز بر حذف یارانه گاز نیروگاه‌های فسیلی باعث تغییر ترجیحات بازیگران بخش خصوصی به سمت توسعه تجدیدپذیرها شود.

سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران با همکاری انجمن مدیریت فناوری ایران مدیریت توسعه فناوری 2008-5060 13 1 2025 05 22 The Impact of Industry 4.0 Technologies on Supply Chain Performance: The Mediating Role of Resilience and Agility in Small and Medium-Sized Enterprises of Yazd Industrial Estate بررسی تاثیر فناوری‌های صنعت 4.0 بر عملکرد زنجیره تأمین با نقش میانجی تاب‌آوری و چابکی در شرکت‌های کوچک و متوسط شهرک صنعتی یزد 1633 10.22104/jtdm.2026.7537.3403 FA سیدحبیب الله میرغفوری گروه مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد سیدحامد حسینی کارشناسی ارشدمدیریت صنعتی، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علم و هنر یزد، یزد، ایران علی صفاری دربرزی استادیار گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، مجتمع آموزش عالی بم، بم، ایران Journal Article 2025 04 07 Industry 4.0, recognized as the fourth industrial revolution, employs technologies such as big data, the Internet of Things (IoT), and cloud computing to fundamentally transform the design, management, and control of supply chains. These advancements are particularly critical for small and medium-sized enterprises (SMEs), which often operate under resource constraints and face intense competitive pressures. This study examines the impact of Industry 4.0 technologies on the supply chain performance of SMEs located in Yazd Industrial Estate, with a specific focus on the mediating roles of supply chain resilience and agility. The research is applied in nature and adopts a descriptive-correlational design with a survey-based approach. The statistical population consists of 230 managers and employees of SMEs in Yazd Industrial Estate, selected through convenience sampling. Based on the structural equation modeling technique and the formula 15q< n < 5q (where q denotes the number of questionnaire items), a sample size of 142 was determined, of which 116 valid responses were analyzed. The findings indicate that Industry 4.0 has a positive and significant impact on supply chain performance. The results also confirm the mediating role of resilience and agility in the relationship between Industry 4.0 and supply chain outcomes. صنعت ۴.۰ به عنوان چهارمین انقلاب صنعتی، با بهره‌گیری از فناوری‌هایی همچون کلان‌داده، اینترنت اشیاء و رایانش ابری، موجب تحول اساسی در نحوه طراحی، مدیریت و کنترل زنجیره‌های تأمین شده است. این تحولات به‌ویژه برای شرکت‌های کوچک و متوسط که با محدودیت منابع و فشار رقابتی مواجه‌اند، اهمیتی دوچندان دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر فناوری‌های صنعت ۴.۰ بر عملکرد زنجیره تأمین شرکت‌های کوچک و متوسط شهرک صنعتی یزد انجام شده است. در این مطالعه، نقش میانجی دو عامل زنجیره تأمین تاب‌آور و زنجیره تأمین چابک نیز مورد بررسی قرارگرفته است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی است که با رویکرد پیمایشی اجرا شده است. جامعه آماری پژوهش را ۲۳۰ نفر از مدیران و کارکنان شرکت‌های کوچک و متوسط مستقر در شهرک صنعتی یزد تشکیل می‌دهند که با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای تعیین حجم نمونه، با توجه به تکنیک مدل‌سازی معادلات ساختاری و بر اساس فرمول q15< n < q5 که در آن q تعداد سؤالات پرسشنامه است، حجم نمونه ۱۴۲ نفر تعیین شد که این تعداد، ۱۱۶ پرسشنامه قابل تحلیل بازگردانده شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که صنعت ۴.۰ تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد زنجیره تأمین دارد.

سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران با همکاری انجمن مدیریت فناوری ایران مدیریت توسعه فناوری 2008-5060 13 1 2025 05 22 The Transition to Industry 4.0 from a Sustainable Development Perspective: A Meta-Synthesis of Opportunities, Challenges, and Policy Requirements گذار به صنعت 4.0 از منظر توسعه پایدار؛ فراترکیبی از فرصت‌ها، چالش‌ها و الزامات سیاستی 1635 10.22104/jtdm.2026.7637.3415 FA محدثه علایی کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران مصطفی صفدری رنجبر دانشیار دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه تهران (پردیس فارابی) الهام فهام استادیار پژوهشکده فناوری اطلاعات و ارتباطات جهاد دانشگاهی، تهران، ایران Journal Article 2025 05 23 this study employs a meta-synthesis approach, conducting a systematic review of 30 sources—including reputable scientific articles, international policy reports published by the Organization for Economic Co-operation and Development (OECD) and the World Economic Forum (WEF), and official documents released by other international entities—to identify opportunities, challenges, and policy requirements for aligning Industry 4.0 with sustainable development. The findings of this study indicate that, in the economic dimension, advanced technologies enhance productivity and competitiveness; however, high costs and dependence on foreign technology pose significant obstacles. In the social dimension, these technologies enhance access to education and public services, but they also exacerbate inequality, the digital divide, and unemployment induced by automation. In the environmental dimension, while energy consumption and pollutants are reduced, the generation of electronic waste and energy consumption by data centers remains challenging. The results underscore the necessity of strengthening digital infrastructure, developing workforce skills, establishing environmental standards, and expanding international cooperation both in technology development and in the governance and policymaking of emerging technologies. In Iran, it is essential to consider the role of sanctions, shortages in infrastructure, lack of human resource knowledge and skills, and regional inequalities when formulating policies for the transition to Industry 4.0. این پژوهش به بهره گیری از رویکرد فراترکیب و بر پایه مرور نظام‌مند 30 منبع شامل مقالات علمی، گزارش‌های سیاستی بین‌المللی منتشر شده توسط سازمان همکاری اقتصادی و توسعه (OECD) و مجمع جهانی اقتصاد (WEF) و اسناد رسمی منتشرشده توسط سایر نهادهای بین المللی انجام شده است، به شناسایی فرصت‌ها، چالش‌ها و الزامات سیاستی برای هم‌راستایی صنعت 4.0 با توسعه پایدار پرداخته است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهند که در بعد اقتصادی، فناوری‌های پیشرفته بهره‌وری و رقابت‌پذیری را افزایش می‌دهند، اما هزینه‌های بالا و وابستگی به فناوری خارجی موانع جدی ایجاد می‌کنند. در بعد اجتماعی، این فناوری‌ها دسترسی به آموزش و خدمات عمومی را بهبود می‌بخشند، اما نابرابری و شکاف دیجیتال و بیکاری ناشی از اتوماسیون را تشدید می‌کنند. در بعد زیست‌محیطی، مصرف انرژی و آلاینده‌ها کاهش می‌یابد، اما تولید زباله‌های الکترونیکی و مصرف انرژی در مراکز داده چالش‌آفرین است. نتایج حاکی از ضرورت تقویت زیرساخت‌های دیجیتال، توسعه مهارت‌های نیروی کار، تدوین استانداردهای زیست‌محیطی و گسترش همکاری‌های بین‌المللی هم در زمینه توسعه فناوری و هم در زمینه حکمرانی و سیاستگذاری فناوری های نوظهور است. در ایران، توجه به نقش تحریم‌ها، کمبود زیرساخت‌ها، دانش و مهارت های نیروی انسانی و نابرابری‌های منطقه‌ای در سیاست‌گذاری برای گذار به صنعت 4.0 ضروری است.

سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران با همکاری انجمن مدیریت فناوری ایران مدیریت توسعه فناوری 2008-5060 13 1 2025 05 22 Thematic Analysis and Structural Modeling of Technology Transfer: A Strategy for Enhancing Economic Complexity in Iran’s Petrochemical Industry تحلیل مضمون و مدل‌سازی ساختاری انتقال فناوری: راهبردی برای ارتقاء پیچیدگی اقتصادی در صنعت پتروشیمی ایران 1636 10.22104/jtdm.2026.7697.3425 FA عباس نیک زاد گروه سیاستگذاری علم و فناوری دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران حسنعلی آقاجانی استاد، گروه مدیریت صنعتی و کارآفرینی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. بهروز شاهمرادی استادیار گروه تامین مالی و اقتصاد علم، فناوری و نوآوری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، ، ایران بهناز صبوری دانشیار اقتصاد منابع طبیعی، کالج علوم دریایی و کشاورزی، دانشگاه سلطان قابوس، مسقط، عمان Journal Article 2025 06 17 This study proposes a model for transferring technology from advanced petrochemical countries to Iran, using the economic complexity approach. It follows an exploratory mixed-methods design, combining qualitative interviews with quantitative analysis. In the qualitative phase, 15 experts in technology transfer, science and technology policy, and senior managers from Persian Gulf Petrochemical Industries were selected using purposive and snowball sampling. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed thematically with MAXQDA software, involving open coding and categorization. Methods like participant feedback, parallel coding, and Cohen’s kappa coefficient ensured the reliability of the findings.<br />In the quantitative phase, 330 managers and employees from subsidiaries of the Persian Gulf Petrochemical group were chosen through stratified random sampling, based on Cochran’s formula. A questionnaire was designed using themes extracted from the qualitative phase. The instrument’s validity and reliability were confirmed through expert reviews, factor analysis, and Cronbach’s alpha. Structural equation modeling using SmartPLS software was employed to analyze the data.<br />The study led to the development of a localized technology transfer model suited to Iran’s petrochemical sector. This model can support informed policymaking and drive technological progress in the industry, aligning with broader national development goal هدف پژوهش، ارائه مدل انتقال فناوری کشورهای پیشرو در صنعت پتروشیمی به ایران با رویکرد پیچیدگی اقتصادی است.پژوهش حاضر با بهره‌گیری از رویکرد آمیخته اکتشافی (کیفی–کمی)انجام شد.در فاز کیفی،جامعه آماری متشکل از خبرگان و صاحب‌نظران حوزه انتقال فناوری، سیاست‌گذاری علم و فناوری و مدیران ارشد شرکت‌های پتروشیمی خلیج فارس بود. نمونه‌گیری به روش هدفمند و با تکنیک گلوله‌برفی تا اشباع نظری (15 نفر) انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها،مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بود.داده‌های کیفی با روش تحلیل مضمون و به کمک نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شدند،در این فرایند، مراحل کدگذاری باز،شکل‌دهی و دسته‌بندی مفاهیم و تفسیر یافته‌ها طی شد و برای ارتقاء اعتبار نتایج از بازبینی مشارکت‌کنندگان، کدگذاری موازی و ضریب توافق کاپا بهره گرفته شد.در فاز کمی،جامعه آماری شامل مدیران، کارکنان شرکت‌های پتروشیمی تابعه خلیج فارس بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای و براساس فرمول کوکران،330 نفر انتخاب شدند.ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه محقق‌ساخته بر اساس شاخص‌های استخراج‌شده از بخش کیفی بود که اعتبار و پایایی آن با نظر خبرگان، تحلیل عاملی و آلفای کرونباخ تأیید شد.داده‌های کمی با نرم‌افزار SmartPLS و روش مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل گردید.نتایج پژوهش به طراحی مدل بومی انتقال فناوری برای صنعت پتروشیمی کشور منتهی شد که می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری‌های توسعه فناورانه در این حوزه قرار گیرد.

سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران با همکاری انجمن مدیریت فناوری ایران مدیریت توسعه فناوری 2008-5060 13 1 2025 05 22 A framework for the drivers and challenges of the formation of R&D relocation and its destination چارچوبی برای محرک‌‌ها و چالش‌های شکل‌گیری انتقال تحقیق و توسعه و مقصد آن 1646 10.22104/jtdm.2026.5796.3055 FA علی صمیمی پژوهشگر مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور هادی نیل فروشان پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2022 08 13 Relocating research and development (R&D) outside companies and internationally to take advantage of opportunities such as lower costs,, which has led to an increase in studies in this field. Various studies have been conducted on the phenomenon of R&D Relocation. which requires a review study to identify different dimensions in the study of R&D Relocation. In the present study, based on the systematic review of empirical studies conducted in the period from 2000 to 2020, it has been investigated the drivers and obstacles in the research on decision-making on R&D Relocation as well as the desired location for this outsourcing. The results describe the multiple factors that are driving the implementation of this strategy in R&D and its location. The results of the research show that the companies make a decision on the RDR based on some drivers and with motivations, and they choose the R&D locations based on attention to factors. Identifying these factors leads to helping policy makers to develop strategies to attract foreign research and development in their country and companies to strengthen these strategies within themselves on the one hand and identify the right place for transferring research and development on the other hand. انتقال تحقیق و توسعه(ا.ت.ت) به خارج از شرکت‌ها و در سطح بین‌المللی جهت استفاده از فرصت‌هایی مانند هزینه کمتر، دسترسی به دانش‌های محلی، استفاده از سرریز فناوری و ایجاد درک بهتر از نیازهای بازار محلی یکی از فعالیت‌های رو به افزایش بوده است که موجب افزایش مطالعات در این حوزه شده است. بررسی نظام‌مند مطالعات تجربی این حوزه می‌تواند موجب شناخت عمیق‌تر این حوزه باشد. مطالعه حاضر، بر اساس فراترکیب مطالعات تجربی در بازه سال‌های 2000 تا 2020 به بررسی محرک‌ها و موانع موجود در تحقیقات بر تصمیم‌گیری و شدت ا.ت.ت و همچنین مقصد این استراتژی پرداخته است. نتایج عوامل متعدد را تشریح می‌کند که محرکی برای اجرای ا.ت.ت و محل آن است. نتایج پژوهش نشاندهنده آن است که شرکت‌ها بر اساس برخی از محرک‌ها مانند ویژگی‌های مقصد و مبدا، تجارب بین‌المللی، مکانیزم صیانت‌پذیری و با انگیزه‌هایی مانند صرفه‌جویی منابع و هزینه،اقدام به تصمیم به ا.ت.ت و تنظیم میزان آن می‌کنند و بر اساس توجه به عواملی مانند شرایط نهادی مقصد اقدام به انتخاب مکان ا.ت.ت می‌نمایند.شناسایی این عوامل منجر به یاری سیاستگذاران جهت توسعه راهکارهایی برای جذب ت.ت در کشور و شرکت‌ها جهت تقویت این استراتژی در درون و شناسایی مکان مناسب برای ا.ت.ت می‌شود.

سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران با همکاری انجمن مدیریت فناوری ایران مدیریت توسعه فناوری 2008-5060 13 1 2025 05 22 The Impact of Anthropomorphism of Collaborative Robots on Their Acceptance in the Automotive Industry: The Mediating Role of Perceived Safety تأثیر انسان‌نمایی ربات‌های همکار بر پذیرش آن‌ها در صنعت خودروسازی: نقش میانجی ایمنی درک‌شده 1663 10.22104/jtdm.2026.7788.3440 FA حمیدرضا طلایی گروه مدیریت صنعتی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اراک، اراک، ایران. Journal Article 2025 07 31 This study examines the anthropomorphism of collaborative robots and its impact on perceived competence, perceived safety, perceived threat, and, ultimately, employee acceptance of these robots in the automotive industry. The research is applied, descriptive-correlational, and cross-sectional. The statistical population comprises employees in the automotive industry, from whom 384 individuals were randomly selected. The measurement model’s reliability and validity were confirmed using Cronbach’s alpha, composite reliability, AVE, cross-loadings, and the HTMT criterion. To test the mediating effects, mediation analysis was conducted, and the VAF index was calculated. Statistical analysis was conducted using structural equation modeling (SEM). The findings revealed that the anthropomorphic design of collaborative robots positively influences perceived safety and perceived competence, while it may also increase perceived threat. Nonetheless, perceived safety plays a significant role in the acceptance of collaborative robots and can amplify the impact of anthropomorphic design. The acceptance of collaborative robots remains a relatively new area of research and has not yet been thoroughly explored, particularly in the Iranian context. Results suggest that improving acceptance of collaborative robots requires reducing perceived threat and enhancing safety in their design. پژوهش حاضر بر انسان‌نما بودن ربات‌های همکار و تأثیر آن بر متغیرهای شایستگی درک‌شده، ایمنی درک‌شده، تهدید درک‌شده و در نهایت پذیرش این ربات‌ها توسط کارکنان در صنعت خودروسازی متمرکز است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی، توصیفی-همبستگی و مقطعی است. جامعه آماری پژوهش کارمندان صنعت خودروسازی کشور هستند و 384 نفر به عنوان نمونه‌ و با نمونه‌گیری تصادفی در نظر شدند. روایی و پایایی با استفاده از شاخص‌های آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی، AVE، بارهای عرضی و آزمون HTMT تأیید شد. برای آزمون نقش میانجی، تحلیل میانجی‌گری براساس شاخص VAF محاسبه گردید. در تجزیه‌و‌تحلیل داده‌های آماری، از رویکرد مدلسازی معادلات ساختاری استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد که طراحی انسان‌نمای ربات‌های همکار تأثیر مثبتی بر افزایش ایمنی درک‌شده و شایستگی درک‌شده دارد، اما در عین حال می‌تواند تهدید درک‌شده را نیز افزایش دهد. با این حال، ایمنی درک‌شده نقش مهمی در پذیرش ربات‌های همکار ایفا می‌کند و می‌تواند تأثیر طراحی انسان‌نما را تقویت کند. پذیرش ربات‌های همکار یکی از حوزه‌های جدید در ادبیات است که تاکنون ابعاد آن به طور عمیق به خصوص در داخل کشور بررسی نشده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که برای ارتقای پذیرش ربات‌های همکار، تمرکز بر کاهش احساس تهدید و افزایش ایمنی در طراحی ضروری است.