https://jtdm.irost.ir/ مدیریت توسعه فناوری fa daily 1 Sat, 22 Nov 2025 00:00:00 +0330 Sat, 22 Nov 2025 00:00:00 +0330 https://jtdm.irost.ir/article_1728.html پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی، از حیث ماهیت و روش، توصیفی تحلیلی و از حیث روش گردآوری اطلاعات، اکتشافی متوالی می‌باشد.از آنجا که این پژوهش با بهره‌گیری از رویکرد آمیخته اکتشافی متوالی انجام شده است،بنابراین اول باید بخش کیفی و سپس بخش کمی انجام شود. در مرحله کیفی،با‌استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با کارکنان و مدیران ارشد منابع انسانی سازمان‌های فناورمحور، خدماتی و صنعتی سبز عراق و تحلیل داده‌ها با روش تحلیل محتوای موضوعی، ابعاد و مؤلفه‌های الگو شناسایی شد. سپس در مرحله کمی، با تکیه بر همان گروه خبرگان و از طریق تکمیل پرسشنامه محقق‌ساخته، داده‌ها با روش مدلسازی ساختاری، پردازش گردید تا روابط ساختاری،سطح‌بندی و قدرت تأثیر مؤلفه‌ها مشخص شود.یافته‌های پژوهش مشتمل بر ارائه الگوی نهایی در چهار محور ابعاد فناوری اطلاعات، تحول دیجیتال و انعطاف‌پذیری نیروی انسانی سبز و پیامدها می باشد.استفاده از رایانش ابری و ابزارهای همکاری دیجیتال، زمینه‌ساز انعطاف‌پذیری مکانی و زمانی در کار شده و باعث کاهش مصرف انرژی و منابع فیزیکی در سازمان‌ها می‌گردد.این فناوری‌ها در کنار تحول دیجیتال، بستر مناسبی برای توسعه فرهنگ سازمانی پایدار، افزایش مشارکت کارکنان در اقدامات محیط‌زیستی، و پاسخ‌گویی سریع به تغییرات زیست‌محیطی و اقتصادی فراهم می‌آورند. https://jtdm.irost.ir/article_1742.html انتقال فناوری پیشرفته نقش کلیدی در تقویت مزیت رقابتی و ارتقای جایگاه اقتصادی بنگاه‌ها دارد، اما ادبیات موجود عمدتاً بر دیدگاه گیرندگان فناوری متمرکز است و مطالعات محدودی به انتقال‌دهندگان فناوری پرداخته‌اند. پژوهش حاضر با هدف رفع این شکاف، ابعاد و مؤلفه‌های انتقال فناوری را از دیدگاه انتقال‌دهنده در شرکت‌های دارای فناوری پیشرفته شناسایی و تبیین می‌کند. برای این منظور، متن کامل ۱۷۱ مقاله معتبر منتشرشده در بازه ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ با روش متن‌کاوی تحلیل شد. شش خوشه شامل فناوری‌های پیشرفته، فرآیندهای انتقال فناوری، سیاست‌ها و استراتژی‌ها، توانمندی‌های انتقال، حفاظت و مدیریت مالکیت فکری و چالش‌ها، فرصت‌ها و موانع انتقال فناوری استخراج شد. تحلیل ضریب سیلوئت نشان داد خوشه حفاظت و مدیریت مالکیت فکری با امتیاز 94/0 بیشترین انسجام را دارد. یافته‌ها نقش محوری سازوکارهای فنی، حقوقی و قراردادی حفاظت از مالکیت فکری را در حفظ مزیت رقابتی انتقال‌دهنده و جلوگیری از نشت دانش فنی نشان می‌دهند. چارچوب اکتشافی شش‌خوشه‌ای پژوهش، طبقه‌بندی مفهومی منسجمی از ابعاد انتقال فناوری پیشرفته را ارائه می‌کند و می‌تواند مبنایی برای مطالعات میدانی و توسعه مدل‌های تجربی آینده باشد. دلالت‌های مدیریتی و سیاستی پژوهش می‌تواند مورد استفاده شرکت‌های دانش‌بنیان، سیاست‌گذاران فناوری و نهادهای حامی انتقال فناوری در اقتصادهای درحال‌توسعه از جمله ایران قرار گیرد. https://jtdm.irost.ir/article_1726.html دنیای پیرامون ما با سرعتی فزاینده تحت تأثیر ظهور فناوری‌های تحول‌آفرین نوین نظیر هوش مصنوعی در حال تغییر است. این فناوری‌ها ساختار صنایع مختلف و فضای رقابت میان شرکت‌ها را دستخوش دگرگونی‌های عمیق کرده‌اند، به‌گونه‌ای که نادیده گرفتن آن‌ها برای شرکت‌ها، کسب‌وکارها و سیاست‌گذاران ممکن نیست. از این رو، طی سال‌های گذشته مطالعات متعددی به معرفی رویکردهای نوین برای شناسایی فناوری‌های نوظهور و فرصت‌های توسعه‌ای ناشی از آن‌ها پرداخته‌اند. با این حال، این حوزه مطالعاتی همچنان با چالش‌هایی نظیر تکیه بر دانش خبرگان، تمرکز بر یک منبع داده و نبود ارزیابی و اولویت‌بندی جامع فرصت‌های فناوری مواجه است. مبتنی بر این خلأها، پژوهش حاضر با رویکردی داده‌محور به شناسایی و ارزیابی فرصت‌های فناوری هوش مصنوعی در حوزه سلامت می‌پردازد. بدین منظور، داده‌های مقالات و ثبت اختراعات از دو پایگاه معتبر گردآوری و با استفاده از مدل‌سازی موضوعی به روش برتاپیک، موضوعات کلیدی استخراج شد. سپس این موضوعات با شاخص‌هایی نظیر نرخ رشد، فراوانی، استنادات و شاخص‌های تحلیل شبکه ارزیابی و به روش تاپسیس رتبه‌بندی شدند. در نهایت، فرصت‌های شناسایی‌شده در یک نقشه دوبعدی جانمایی و در چهار دسته فرصت‌های محوری و اثبات‌شده، دانش‌بنیان و نوظهور، نوآوری‌های مهندسی و فرصت‌های کم‌اولویت طبقه‌بندی گردیدند.