مدیریت توسعه فناوری

مدیریت توسعه فناوری

متن‌کاوی ابعاد و مولفه‌های انتقال فناوری در شرکت‌های با فناوری پیشرفته: با تاکید بر دیدگاه انتقال‌دهنده فناوری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 Science and Research Branch, Shohada Hesarak Blvd, Daneshgah Square, Sattari Highway, Tehran, I.R. IRAN.
2 گروه مدیریت فناوری، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
3 Islamic Azad university Shiraz Branch 5th Km Of Sadra Highway Shiraz,Iran
10.22104/jtdm.2026.8240.3510
چکیده
انتقال فناوری پیشرفته نقش کلیدی در تقویت مزیت رقابتی و ارتقای جایگاه اقتصادی بنگاه‌ها دارد، اما ادبیات موجود عمدتاً بر دیدگاه گیرندگان فناوری متمرکز است و مطالعات محدودی به انتقال‌دهندگان فناوری پرداخته‌اند. پژوهش حاضر با هدف رفع این شکاف، ابعاد و مؤلفه‌های انتقال فناوری را از دیدگاه انتقال‌دهنده در شرکت‌های دارای فناوری پیشرفته شناسایی و تبیین می‌کند. برای این منظور، متن کامل ۱۷۱ مقاله معتبر منتشرشده در بازه ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ با روش متن‌کاوی تحلیل شد. شش خوشه شامل فناوری‌های پیشرفته، فرآیندهای انتقال فناوری، سیاست‌ها و استراتژی‌ها، توانمندی‌های انتقال، حفاظت و مدیریت مالکیت فکری و چالش‌ها، فرصت‌ها و موانع انتقال فناوری استخراج شد. تحلیل ضریب سیلوئت نشان داد خوشه حفاظت و مدیریت مالکیت فکری با امتیاز 94/0 بیشترین انسجام را دارد. یافته‌ها نقش محوری سازوکارهای فنی، حقوقی و قراردادی حفاظت از مالکیت فکری را در حفظ مزیت رقابتی انتقال‌دهنده و جلوگیری از نشت دانش فنی نشان می‌دهند. چارچوب اکتشافی شش‌خوشه‌ای پژوهش، طبقه‌بندی مفهومی منسجمی از ابعاد انتقال فناوری پیشرفته را ارائه می‌کند و می‌تواند مبنایی برای مطالعات میدانی و توسعه مدل‌های تجربی آینده باشد. دلالت‌های مدیریتی و سیاستی پژوهش می‌تواند مورد استفاده شرکت‌های دانش‌بنیان، سیاست‌گذاران فناوری و نهادهای حامی انتقال فناوری در اقتصادهای درحال‌توسعه از جمله ایران قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A Text-Mining Analysis of the Dimensions and Components of Technology Transfer in High-Technology Firms: Focusing on the Perspective of Technology Transferors

نویسندگان English

ّFariba Ahmadpanah 1
Abbas Khamseh 2
Seyed-Javad Iranbanfard 3
1 Department of Technology Management, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Department of Technology Management, Ka.C., Islamic Azad University, Karaj, Iran.
3 Department of Management, Shi.C., Islamic Azad university, Shiraz, Iran.
چکیده English

Advanced technology transfer is essential for strengthening firms’ competitive advantage, yet the literature has predominantly focused on technology recipients rather than transferors. To address this gap, this study used text mining to identify and explain the dimensions and components of technology transfer from the perspective of technology transferors in high-technology firms. The full texts of 171 articles published between 2000 and 2025 were analyzed. Six clusters emerged: advanced technologies; technology transfer processes; policies and strategies; transfer capabilities; intellectual property protection and management; and challenges, opportunities, and barriers. Silhouette analysis showed that the intellectual property cluster had the highest cohesion (0.94). The findings highlight the central role of technical, legal, and contractual mechanisms for intellectual property protection in preserving transferors’ competitive advantage and preventing technical knowledge leakage. The resulting exploratory six-cluster framework provides a coherent conceptual classification of the dimensions of advanced technology transfer from the perspective of technology transferors and can support future field studies and empirically testable models. Its managerial and policy implications are relevant to knowledge-based firms, technology policymakers, and technology-transfer support institutions in developing economies, including Iran.

کلیدواژه‌ها English

Technology Transfer
Technology Transfer Processes
Technology Transferor
Advanced Technology
Text Mining

  • تاریخ دریافت 26 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 31 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 01 مهر 1405